Verslagen van HVS Activiteiten

Activiteit: Vrijwilligersmiddag HVS

Datum:     5 juni 2026

Een flink aantal vrijwilligers was naar het café-gebouw van de forellenvijver van Breukink op Rha gekomen waar de vrijwilligersmiddag zou plaatsvinden. Nadat iedereen van koffie was voorzien nam voorzitter Bertus Rietberg kort het woord. Hij heette iedereen welkom en bedankt de vrijwilligers voor hun inzet.
Op de grote tafel stond onder een doek een geheimzinnig voorwerp. Wat dat was en waarom het hier stond werd uitgelegd door gast Jan Lebbink.
Jan is geboren in Steenderen, pal naast het toenmalige cooperatiegebouw aldaar. Op diezelfde plek stond ooit de molen van Elsbeek, die werd gebouwd door een voorvader van de huidige Breukinks.

 

 

 

Jan Lebbink is via zijn vader in het bezit gekomen van de sluitsteen van de toegangspoort van het molengebouw. En die steen heeft hij gekoesterd. Bij elke verhuizing in zijn lange loopbaan ging de sluitsteen mee, zelfs toen hij na zijn pensioen in Frankrkijk ging wonen.
Nu hij met zijn vrouw terug in Nederland is vond hij de tijd rijp om de steen een volgende bestemming te geven. En dat moest de familie Breukink worden, in de personen van Arend Jan en zoon Evert Jan. Na deze uitleg werd het doek van het voorwerp op tafel verwijderd en kon de steen worden overhandigd.

 

 

 

Na dit officiële gedeelte werd de bar geopend met een drankje van het huis en daarna van de vereniging. Er werd gezellig bijgepraat.

Activiteit: HVS Algemene Ledenvergadring (ALV)

Datum:     23 maart 2026

Ruim 60 leden waren op de Algemene Ledenvergadering (ALV) van de Historische Vereniging Steenderen afgekomen.

 

 

 

De ALV waarin vooral het reilen en zeilen in het afgelopen jaar werd gepresenteerd. En er werd een tipje van de sluier opgelicht over de activiteiten in het komende seizoen dat in september begint met een excursie. Voorzitter Bertus Rietberg memoreerde de belangrijkste zaken met geslaagde activiteitein, 4x een Zwerfsteen en het gidswerk in Bronkhorst. Die laatste kreeg een nieuwe optie met een aantal data waarop je zonder afspraak kon aansluiten bij een gids. Ook noemde hij het overlijden van Harold Aalderink, een man uit een familie die de historische vereniging altijd een bijzonder warm hart toedroeg.
De penningmeester had de financiële zaken doorgesproken met de kascommissie waarna ze decharge werd verleend. De exploitatie van de vereniging is gezond hoewel de energiekosten aandacht behoeven. In 2026 staat een vernieuwing van de computers naar Windows 11 op de rol, daarvoor is een subsidie van de provincie Gelderland toegezegd. De financiële overzichten worden binnenkort op de HVS website geplaatst.
Een aantal nieuwe vrijwilligers "lopen stage", maar leveren al een mooie bijdrage aan het verder inventariseren van wat het archief in huis heeft. Het bestuur gaat in de huidige bezetting door.
Daarna werd Robert Sesink uitgezwaaid die gedurende 16 jaar vol elan eindredacteur en opmaker van 'De Zwerfsteen' is geweest. Robert wordt opgevolgd door Thea Lebbink, haar introductie is te lezen in Zwerfsten 2026-1. Robert kreeg als dank een attentie overhandigd. Thea, succes!. 

 

 

 

Na de pauze werd een bijzonder oorlogsverhaal over het einde van de oorlog in de gemeente Steenderen gepresenteerd door Bertus Rietberg. Circa 10 jaar geleden kwam de HVS in bezit van een aantal foto's gemaakt door een Duitse oorlogsfotograaf. De foto's waren achtergebleven in een boerderij in Rouveen. Toenmalig voorzitter van de Archiefcommissie Geert Jansen ging samen met Henk Samberg op bezoek bij de familie Rouwhorst om het verhaal achter de foto' s op te tekenen. Verder onderzoek en het combineren van sindsdien bekend geworden gegevens heeft geleid tot een verhaal waarin graven van loopgraven voor de Todt, een razzia in Amersfoort om de benodigde mankracht er voor te krijgen, de late(re) bevrijding van Rha en Olburgen, een oorlogsdagboek van Werner Helmich, allemaal een betere samenhang en plek in de tijd van de gebeurtenissen in de gemeente Steenderen kregen. De foto's konden vrijwel allemaal gelokaliseerd worden en gaven daarmee tevens een beeld van Steenderen midden jaren '40.

Activiteit: HVS Lezing Rob van Eck

Datum:     16 februari 2026

De grote zaal van 'Het Anker' was deze avond gevuld met ruim 50 toehoorders. Zij kregen een buitengewoon interessant verhaal voorgeschoteld over eerst de klassieke wereldwonderen in de oude wereld. Na de pauze kwamen de 7 moderne wereldwonderen aan bod, waarbij je moet denken aan de Chinese Muur, Machu Picchu in Peru of ook nog de piramiden van Gizeh in Egypte en meer. De heer Rob van Eck is een bevlogen verteller en weet zijn verhaal aan te vullen met af en toe een leuke kwinkslag. Aan het einde van de presentatie kreeg Rob een groot applaus en overhandigde Margo van Steen van de HVS Rob een kleine attentie.

Activiteit: HVS Lezing Marcel Kuster

Datum:     26 januari 2026

De scheiding tussen beroep en hobby is soms dun. Maar als je kennis en passie van beiden combineert dan kun je tot een prachtig product komen. Presentator van deze HVS ledenavond, Marcel Kuster, is daarvan een goed voorbeeld. Zijn beroep ligt in de grafische vormgeving, zijn specialiteit en inmiddels eigen project is historische situaties begrijpbaar en inzichtelijk te maken. En als je daar met zijn gedrevenheid over kunt vertellen, dan heb je een uitstekende invulling van de bijeenkomst. Hoewel de diepgang van de presentatie af en toe behoorlijk ver ging.
Marcel stak zijn verhaal af voor een goed gevulde benedenzaal in 'Het Anker', waar zo'n 70 belangstellenden zijn verhaal aanhoorden.

Voor de pauze zette hij uiteen hoe hij van het oorspronkelijke kaartmateriaal uit 1639 van Nicolaes van Geelkercken m.b.v. het GIS-systeem via allerlei tussenstappen tot een herkenbare representatie op een hedendaagse kaart is gekomen. Daarbij maakte hij gebruik van deelkaarten, kadasterkaarten, manuscripten, oude juridische beschrijvingen die kaartjes bevatten enz.. Een voor de hedendaagse kaartlezer lastig punt is de oriëntatie van oude kaarten, die vaak niet naar het noorden is gericht.

 

 

 

En Marcel wilde, met de grootst mogelijke zekerheid, alleen die zaken op de kaart te zetten die er ook echt op een plek moeten zijn geweest. Want gaandeweg kwam hij er tijdens het onderzoeksproces wel achter dat op veel oude kaarten de tekenaar die wel eens met zijn fantasie kan hebben ingevuld.
Na de pauze ging Marcel in detail in op enkele specifieke onderzoeksplekken, waarbij ook omgeving Steenderen aan bod kwam. Een aansprekend voorbeeld was de weg van Dieren naar Zutphen, waarvan vandaag de dag nog stukken op originele plekken te vinden zijn, maar ook stukken verdwenen zijn (niet in de laatste plaats tijdens de ruilverkaveling eind zestiger jaren). De reconstructie laat een weg zien, die via Olburgen en Rha (hedendaagse Prinsenmaatweg) naar Steenderen loopt, maar de oorspronkelijke weg loopt nu dood achter het huis van timmerman Gosselink (linksaf op onderstaande foto ging naar Steenderen, rechtasaf naar de Luur en Doesburg).

Splitsing oude weg van Dieren bij booerderij de 'Eekhoorn' 
(foto Marcel Kuster)

De weg loopt dan verder via de J.F. Oltmansstraat en de Dr. Alfons Ariensstraat naar Baak. Ook daar mist een origineel stukje wat nu L. Dolfingweg is geworden, om vlak voor Baak via het voetpaadje dan wel weer op de Molenweg terecht te komen. Dan gaat het verder via de huidige Zutphen-Emmerikseweg om via het oude Wichmond (ooit aan de IJssel gelegen, grofweg tegenover de voormalige uitspanning 'De Groene Jager') en de Bronsbergen in Zutphen te eindigen. Zo liet Marcel nog een aantal voorbeelden uit de Achterhoek en De Liemers de revue passeren. Daarbij verwees hij naar websites als https://www.hisgis.nl/ en https://topotijdreis.nl/ waar je zelf al wat van de oude situatie in jouw gebied kunt bekijken.

Het resultaat...

Aan het einde van de presentatie was er de gelegenheid om vragen te stellen. Eén ervan was: "Marcel, hoe lang heb je over deze zoektocht gedaan?". Antwoord: "Ik heb 8 jaar (!) onderzoek gedaan en ongeveer 2 jaar om de reconstructie te realiseren."
Margo van Steen van de Activiteiten-commissie sloot de avond af door Marcel hartelijk te bedanken voor zijn fraaie presentatie en hem een presentje te overhandigen. En groot applaus uit de zaal volgde.

Op de website van Marcel Kuster https://marcelkuster.nl/ vind je meer achtergrondinformatie over het proces en welke informatie relevant is voor het ontwikkelen van de kaart. Ook kun je daar een exemplaar van zijn kaarten bestellen.

Naschrift:
Marcel Kuster heeft een bewerking van zijn presentatie aan de HVS ter beschikking gesteld, waarvoor hartelijk dank. Daarin een uitgebreide toevoeging en illustratie met foto's van hoe hij de weg van Dieren naar Zutphen via de 'Weg van Olburgen over Baaksche Brug' op de kaart heeft gezet.
De presentatie is te bekijken op deze website in het menu Varia > Historische Plekken of door direct hier te klikken.

Verslagen uit andere jaren