Verslagen van activiteiten

Lezing Jean Kreunen: 'Een kist vol oorlogsverhalen'

maandag 24 januari 2020

Voor een afgeladen volle zaal 'Het Anker' in Steenderen vertelde Jean Kreunen uit Hengelo (Gld) het verhaal over zijn oorlogsverzameling, die begon op een zolderkamertje, werd ontplooit in het 'Achterhoeks Museum 1940-1945' en vandaag de dag is te bezichtigen in het Oorlogsmuseum in Overloon Brabant. Maar het ging niet om de verzameling alleen deze avond, destemeer ging het om de verhalen die bij de gevonden attributen horen.
Zodra Jean zijn kist opent en er het eerste voorwerp uithaalt komt er een verhaal bij: van wie is die helm geweest, vriend of vijand, wie heeft hem bewaard en uiteindelijk aan het museum geschonken, een foto die na het achterhalen van de personen erop leidt tot een nieuw nog niet verteld verhaal, de zaal luistert ademloos naar de reeks verhalen die Jean heeft meegenomen.
Lezing Jean Kreunen 'Een kist vol oorlogsverhalen'
Lezing Jean Kreunen 'Een kist vol oorlogsverhalen'
De pauze was gepland om 21.00 u maar die kwam pas een kwartier later. Daarna vervolgde Jean met de beschrijving van een aantal gebeurtenissen die in de oude gemeente Steenderen hebben plaatsgevonden. Vooral tegen het eind van de oorlog met de bevrijding in zicht waren er nogal tragische gebeurtenissen te wachten in onze regio begin april 1945, met doden in Baak en hevige gevechten op Rha, maar gelukkig ook blije mensen in Steenderen, die de Canadese tanks en soldaten verwelkomden.
Jean werd met een daverend applaus bedankt voor zijn prachtige presentatie, het was inmiddels al 22.30 u geworden.
Jean Kreunen gaf deze lezing ook op 23 januari 2020 om 14.00 u bij het 'Senioren Ontmoetingspunt' in 't Brewinc in Doetinchem.


Nieuwjaarsreceptie 2020, zaterdag 11 januari 2020

Ruim 25 vrijwilligers waren aanwezig bij de nieuwjaarsreceptie van de HVS. Na elkaar het beste voor 2020 te hebben toegewenst, was er koffie en cake en een praatje van voorzitter Bertus Rietberg. Daarna kreeg het gezelschap een rondleiding door Steenderen, waarbij de toekomstige Fototegelroute werd gevolgd en Bertus op diverse plekken uitleg gaf. Terug bij de 'Steenuil' was er gelegenheid om onder het genot van een hapje en een drankje gezellig bij te praten. Kijk hier voor meer foto's.
Nieuwjaarsreceptie 2020


 

Verslagen van activiteiten (2019)

Verslagen van activiteiten

Lezing 'Kermissen en volksfeesten in de oude gemeente Steenderen', maandag 18 november 2019

Een lezing over kermissen en oranjefeesten is natuurlijk een mooie gelegenheid om de gezelligheid van die paar dagen in het jaar nog eens te proeven. Dat lukte afgelopen maandag uitstekend. Aan de hand van veel foto's en bijbehorende tekst en uitleg door Wim Knaake en Dikkie Garritsen werd historie en markante gebeurtenissen van respectievelijk de Bronkhorster kermis en de kermissen en oranjefeesten van de andere dorpen van de oude gemeente Steenderen gepresenteerd. De ruim 70 aanwezigen in 'Het Anker' in Steenderen hebben getuige de positieve reacties genoten. De beide presentatoren werden na afloop bedankt met applaus en kregen een bloemetje overhandigd.
Bronkhorster kermis door Wim Knaake
Andere volksfeesten door Dikkie Garritsen


Lezing 'De Stoomtram Zutphen - Deventer', maandag 21 oktober 2019

De grote zaal van 'Den Bremer' was om 8 uur 's avonds goed gevuld met ruim 70 belangstellenden die op de lezing over de stoomtram waren afgekomen. Na de opening door onze voorzitter nam Hans Geerlink van de Historische Vereniging 'De Elf Marken' uit Gorssel ons mee op een reis langs het ontstaan en de exploitatie van de stoomtram-lijnen in de Achterhoek. Veel informatie daarover is vastgelegd in het boek 'Stoomtram Zutphen - Deventer 1926 - 1945'. Hans had zijn lezing mooi aangevuld met details over het traject Zutphen - Emmerik, dat door 'onze' dorpen Baak en Toldijk liep. De presentatie eindigde met een prachtig historisch filmpje over de stoomtram.

Lezing Stoomtram 2019

 

Boek 'Stoomtram Zutphen - Deventer'


ALV, maandag 26 maart 2019

De Algemene Ledenvergadering (ALV) vond dit jaar wederom in 'het Anker' in Steenderen plaats. Het voltallige bestuur was aanwezig en de zaal was gevuld met ca. 35 leden. Voorzitter Bertus Rietberg trapte af met een korte terugblik op het afgelopen verenigingsjaar en gaf een inkijk in de plannen voor komend jaar. Voor de notulen van de ALV 2018 en het jaarverslag werd verwezen naar de uitnodiging. De penningmeester Marianne Nieuwenhuis gaf een toelichting op de jaarcijfers, waarna de kascommissie decharge verleende. De bestuursverkiezing was kort en bondig, er hadden zich geen tegenkandidaten gemeld. Voorzitter Bertus gaat door en Diane Teunissen blijft het secretariaat doen, waarbij zij aangetekend dat zij dit nog voor de periode van één jaar doet. Wie Diane zou willen opvolgen wordt opgeroepen zich te melden bij het bestuur (je krijgt een jaar inwerktijd...)! 

En dan werd nog een heuglijk feit voor de vereniging gepresenteerd: we mochten het 400ste lid verwelkomen. Dianne van Hussel werd daarom in de bloemetjes gezet en ze kreeg een documentje overhandigd, met een overzicht van de bewoners van haar in 1906 gebouwde huis.
 400ste lid HVS
Na de pauze gaf Ben Lebbink een mooie presentatie over zijn roadtrip op de motor door Rocky Mountains in Amerika en Canada in 2018. Verluchtigd met de nodige informatie wist Ben de aanwezigen te boeien met prachtige foto's van de ruige omgeving, waar het gezelschap doorheen heeft gereden.
Presentatie Ben Lebbink
Bertus Rietberg sloot de bijeenkomst en bedankte alle aanwezigen voor hun komst. De jaarcijfers en jaarverslagen zijn op deze pagina terug te zien: ALV Jaargegevens


Tentoonstelling IJsclub 'de Molenkolk' 100 jaar, 23 en 24 februari 2019

Nadat de IJsclub het 100-jarig bestaan uitbundig had gevierd, had de Historische Vereniging Steenderen de eer om de bijbehorende tentoonstelling nog gedurende 2 dagen onderdak te mogen verlenen. En dat mag ook een succes worden genoemd.
Op beide dagen kwamen rond de 50 bezoekers de foto's, krantenknipsels en memorabilia bekijken. En er werd een film vertoond met beelden van verschillende evenementen op de ijsbaan. Vooral voor de oudere bezoekers leverde dat prettige en soms hilarische herinneringen op aan vervlogen tijden op de ijzers.
De tentoonstelling bevatte diverse foto's, waarvan de organisatie niet alle namen van de geportretteerde personen had kunnen achterhalen. Dat werd in een flink aantal gevallen door de bezoekers opgelost en leverde mooie gesprekken op. Ook een aantal oud-Steenderenaren kwam, al dan niet samen met familie, de tentoonstelling bekijken.
Een leuke bijkomstigheid: van al het geëxposeerde materiaal mag de HVS een archief aanleggen, zodat dit jubileum voor de toekomst wordt vastgelegd. Met dank aan IJsclub 'de Molenkolk' voor de fijne samenwerking.

Tentoonstelling 100 jaar IJsclub 'de Molenkolk'
Tentoonstelling 100 jaar IJsclub 'de Molenkolk'
Tentoonstelling 100 jaar IJsclub 'de Molenkolk'
Tentoonstelling 100 jaar IJsclub 'de Molenkolk'

Kijk voor meer foto's hier foto's tentoonstelling IJsclub 'de Molenkolk' 100 jaar


Tentoonstelling IJsclub 'de Molenkolk' 100 jaar 23 en 24 februari 2019 bij de HVS

Op 16 februari viert de Steenderense ijsclub 'de Molenkolk' haar 100 jarig bestaan. Op deze zaterdag is er vanaf 14.00 uur voor leden en genodigden in de 'Ieskeet' aan de Toldijkseweg in Steenderen o.a. een (foto)tentoonstelling met foto's en attributen, verzameld vanaf ca. 1934 tot heden.

IJsclub 'de Molenkolk' 100 jaar
Bron foto: website IJsclub 'de Molenkolk'


De tentoonstelling zal daarna nog op 23 en 24 februari zijn te bezichtigen bij de Historische Vereniging Steenderen.

Locatie: gebouw 'de Steenuil'
             Burgemeester Smitstraat 19
             7221 BH Steenderen
Tijd:      beide dagen van 11.00 tot 16.00 uur


Lezing 'Natuurbeleving toen en nu', maandag 21 januari 2019

“Bunt ut toevalligheden of is ut toevallig heden?” Eén van de gevleugelde uitspraken van Jan Wagenvoort, waarmee hij zijn presentatie ‘Natuurbeleving toen en nu’ verluchtigde. Nou toevallig was het niet, want zijn lezing voor de HVS stond al een hele tijd gepland en dat was de 80 bezoekers in ’het Anker’ niet ontgaan.
Voor een goed gevulde zaal opende voorzitter Bertus Rietberg de avond. Introductie van Wagenvoort, die werd vergezeld door zijn vrouw Dinie, was voor veel aanwezigen nauwelijks nodig. Natuurman, ex-boer, mollenvanger en filosoof (en nog een paar titels die ik niet kon bijhouden) Jan begon dus al raps met het vertonen van een prachtige serie dia’s over wat hij zoal in de natuur waarneemt en ontdekt. Soms met weemoed teruggrijpend op hoe de Achterhoekse natuur was, voordat alles groot en economisch verantwoord moest worden, vaak zijn zijn bespiegelingen in dichtvorm gevat. Maar altijd volgt er ook wel weer een kwinkslag om te relativeren. En ook laat hij in verschillende dia’s zien hoe je dingen in je omgeving kunt herkennen, sporen van een ulk (bunzing), het hol van een rotte, een haze in het veld ...

Apparatuur Jan Wagenvoort
Met disse apparatuur was de laptop niet neudig...


De boeiende avond vloog voorbij.
Voor wie meer van Jan Wagenvoort’s gedachtengang wil weten, hij heeft deze vastgelegd in een een drietal boekjes: 'Puur natuur', 'Buuten Thuus' en 'Bladeren'.




Pagina niet gevonden!?

De bedoelde pagina is (nog) niet aanwezig.

Dit kan zijn omdat:

  • een fout pagina adres of zoekresultaat is ingetyped
  • de website een verouderde link bevat
  • de bedoelde pagina nog moet worden toegevoegd
Ga terug naar de Start-pagina of ga via het menu naar de gewenste pagina.
Gebruik daarna eventueel de Zoek-balk om binnen de website te zoeken.

Historische Vereniging Steenderen




Samenlaeven - Over Naobers en Noodnaobers

door Ben Hiddink

(bewerking van een verhaal gepubliceerd in 'de Zwerfsteen' 2006/1)

In 't volgende verhaal wordt verteld aover hoe 't vrogger in Baok in zien wark ging met rouw en trouw, met dorsen en met koekalven, met ziekte en met verhuzen. Dooran kwammen heel wat ongeschreven regels te pas. Want 't sociale laeven had heel wat meer um 't lief as tegenwoordeg. 't Onderlinge contact was intensiever, zo ha'j buurtvisites, niejjaorsvisites en kraomvisites. 't Wark lenen zich ok um met mekare belangrieke en minder belangrieke zaken te besprekken.
De noodzaak um biej belangrieke gebeurtenissen völle hande uut de mouwe te kunnen stekken, zörgen veur 'n hechte band in de buurte. Maor 't belang van 'n hechte buurte ging ok wieter; 't lössen kleine onderlinge conflicten op, bi-j veurbeeld at der 's ene 'n vore te wied ebouwd had, of at de blagen mekare te wies eworden waren. En 't zörgen veur 'n sociale controle en veural gaf 't 'n goed gevuul as biej plezier of verdriet de buurte um oew hen ston.

Brulfte
Zo'n betjen drie wekke veur 't trouwen geet 'n anstaond echtpaar in ondertrouw. De karke en de gemeente bunt dan op de heugte ebrach en 't is dan de eerste keer dat de buurte der biej te passe kump. Biej de ondertrouw wordt 'n viertal naoste buren (de noodnaobers) van 't huus waor 't jonge stel kump te wonnen, uut-eneudigd. 't Jonge stel vrög dan ok an ene daor van of e eerste boer wil worden. Disse keuze wordt emaakt van uut traditie, maor ok um 'n praktische reden, waor a'w wieter in 't verhaal nog op terugge'komt. Zo'n eerste boer mag gin femilie waenn, hee mot anzien hebben en ok 't liefste twee peerde. Kort nao de ondertrouw gaot de vier naosten in aoverleg met 't bruudspaar wie of der wieter naobers mot worden. As der deur 't huweluk femilie in de buurte ontsteet, is dat 'n vast gegeven; want zulke femiliebanden könt der veur zörgen dat der nieje buren evraogd mot worden. Dat gebeurt dan deur 't bruudspaar. An de luu zelf wordt aover-elaoten of ze buurte wilt blieven, dan wel as femilie beschouwd wilt worden. Dat beteikenen in de praktijd dat wieterwaegens naeven en nichten en ooms en tantes gewoon buurte bleven, terwiel anderen zelfs as achternaeve femilie waren. 't Antal gewone naobers mot toch minstens acht waenn, dat is veural in verband met 't dragen van de kiste biej 'n begraffenis.

Geboorte en huwelijksjubilea
As der in de buurte iets jongs verwacht wordden, sprongen de noodnaobers ok biej. Eén van de vrouwluu was dan vroedvrouw en de anderen waren oppas. De mansluu hielpen zo neudeg in 't achterhuus. De angifte op 't gemeentehuus verzörgen de eerste boer, samen met de vader. De eerste boer was der fenaol druk met, want hie mos ok de naoste femilie langs um den kleinen 'an te zeggen'. De buren kwammen den kleinen kieken ('t kraomschudden) en brachten 'n krentewegge met. En de naosten hielpen dan weer bedienen. Ok 't riejen biej 't deupen en 't bedienen biej 't deupfees wordden deur de naosten verzörgd. Biej huwlijksjubilea hielp de buurte weer op dezelfde meniere as met 'n brulfte. Maor dan wier 't neudegen an de luu zelf aover-elaoten.

Begraffenis
'n Heel belangriek en ok 'n zörgvuldige angelaegenheid was de hulp biej 'n sterfgeval. Dat begon al met eventueel waken biej 'n ernstig zieken, ok deur de noodnaobers. As der iemand aoverleden was, kreeg de eerste boer bericht. Die ging met de andere naosten naor 't sterfhuus om 't liek af te leggen. 't Veruhennegaonskleed -dat een-ieder klaor had liggen- wordden de estorvene an-etrokken; de vensters wordden deur de naasten toe-edaon. Dan wordden der metene af-epraot wie zol anzeggen in de naaste femilie en in de rest van de buurte. Dan mos ok ezeg worden wie der dragen mos. De eerste boer mos aoverleggen met de dominee of pastoor -dat was manges nog 'n heikel punt want at der in 'n andere gemeente begraven wier, wol de eerwaarde van doar der op 't kerkhof ok nog iets an verdienen- met de köster (veur 't luunn), met de timmerman en de doodgraver. Ok mos e 'n aoverlijdensverklaoring halen biej den dokter en doormet naar 't gemeentehuus. 't Trouwboekjen en 't bewies van 'n graf waren doorbiej neudeg.

Burenhulpe
't Buurte waenn, was ok behalve met bezundere gebeurtenissen belangriek en noodzakeluk biej sommige werkzaamheden. Mekare helpen biej 't binnenhalen van de oogst, biej 't rogge dorsen en veural biej 't kalven van 'n koe was de gewoonste zaak van de weerld. Manges was 't zó, dat der luu waren die zovölle in de buurte liepen, dat 't der thuus onder lee. Doornaost waren der ok wat die alleneg maar de buurman hielpen at ze zelf wied en breed klaor waren.
Maor biej disse gewone burenhulp hadden de noodnaobers gin speciale taak. Anders wordden 't as der burenhulpe neudeg was biej ziekte, biej 'n verhuzing of biej 't opkarren van 'n gemeenschappeleke weg. Dat wordden weer deur de eerste boer met hulp van de andere naosten eregeld; de gewone naobers wordden, as dat neudeg was; in-eschakeld.

Hiddink's en hulp - koffiepauze op het roggeland

Hiddink's en hulp - koffiepauze op het roggeland
(links vader van de auteur)

Ongemak in de buurte
Luu, die zo kort biej mekare woont, hebt ok 't eerste kans dat ze mekare in 't vaarwater komt. Dat is op 't platteland niet anders as an de straote. Maor a'j kort biej mekare woont, bu'j ok 't eerste op mekare an-ewezen. Met die achtergrond was 't buurte waenn niet alleneg 'n eer en 'n plicht maor 't was ok 'n noodzakelijk onderdeel van 't boerenlaeven vrogger. Maor weinigen onttrokken zich an die plichten en 't niet meer buurte willen waen -'t buurte opzeggen- was 'n heikele angelaegenheid. Toen de noodzaak um buurte te hebben minder wordden deurdat der veur 't wark zowel in veur- as achterhuus makkeleker hulpe te kriegen was, deurdat begraffenis-ondernemmers biej 'n sterfgeval alles regelen en de feesten niet meer an huus egeven wordden, verdween één van de peilers onder 't naoberschap, namelijk: mekare neudig hebben. Toen der ok in völle boerderiejkes gedientjes veur 't stalraam kwammen, wordden 't saamheuregheidsgevuul der ok al niet better op!

't Filesoferen aover de goeie olde tied is bes mooi.
Maor veur de toekomst is 't niet ech weerdevol. A'w van 't buurte-waenn nog wat wilt aoverhollen, zu'w der'n eigentiedse invulling an motten geven. En dan meugt der best onderdelen uut 't oogpunt van folklore blieven bestaon, want soms hef dat ok nog praktisch nut. Te denken völt dan an hulpe biej sterfgevallen, 't mooimaken biej feesten en dergeleke. Maor 't belangriekste argument um ok tegenwoordeg nog de buurte in stand te hollen mot waenn 't sociale gebeuren woorbiej iej mekare steunt in lief en leed, waorbiej iej mekares goed en have in de gaten helpt hollen en waorbiej iej onderlinge hekkelerieje probeert te veurkommen. Want samenlaeven ku'j niet alleneg.

Bron: het volledige verhaal is gepubliceerd in 'de Zwerfsteen' 2006/1
Foto: van de auteur